راهنمای راه‌اندازی سایت · ۲۲ آبان ۱۴۰۵ · ۸ دقیقه مطالعه · نویسنده: تیم تاریشا
قرارداد طراحی سایت چه چیزهایی را باید روشن کند؟ چک‌لیست پیش از امضا
مقدمه
بیشتر اختلاف‌های بین مشتری و سازنده سایت از بدقولی نمی‌آید. از حرف‌های ناگفته می‌آید. مشتری فکر می‌کند تولید محتوای صفحه‌ها هم جزو کار بوده است و سازنده فکر می‌کند فقط طراحی و پیاده‌سازی با اوست. هر دو به‌نوعی حق دارند، چون هیچ‌جا مکتوب نشده است.
قرارداد خوب برای همین لحظه‌هاست. نه برای روز امضا، برای روزی که برداشت‌ها از هم فاصله می‌گیرند. در این نوشته چک‌لیستی می‌خوانید از چیزهایی که پیش از شروع هر پروژه طراحی سایتی باید روشن و مکتوب شوند تا وسط کار غافلگیر نشوید. این متن مشاوره حقوقی نیست. تجربه عملی یک مجری است که می‌داند این اختلاف‌ها معمولاً از کجا شروع می‌شوند.
دامنه کار دقیقاً چیست و چه تحویل می‌گیرید
بند اول هر قرارداد باید فهرست اقلام تحویل باشد، نه یک جمله کلی مثل «طراحی یک وب‌سایت شرکتی». فهرست یعنی صفحه‌ها و امکان‌ها یکی‌یکی نام برده شوند. صفحه اصلی، صفحه‌های خدمات، فرم تماس، مجله، پنل مدیریت و هر امکان ویژه‌ای که قرار است ساخته شود.
این فهرست دو فایده دارد. موقع تحویل، معیار مشخصی برای قبول کردن کار دارید. قیمت قرارداد هم معنا پیدا می‌کند، چون می‌دانید پولتان دقیقاً بابت چه چیزهایی است. در تاریشا صفحه هر خدمت همین فهرست را از اول و به‌صورت عمومی نشان می‌دهد. در صفحه سایت شرکتی می‌بینید خروجی کار دقیقاً شامل چه اقلامی است و عددی که در پروپوزال می‌آید روی همان فهرست سوار می‌شود.
چه چیزهایی جزو قرارداد نیست
موارد خارج از قرارداد به اندازه اقلام تحویل مهم‌اند. تولید محتوای متنی، عکاسی محصول، هزینه دامنه و هاست و تمدید سالانه‌شان معمولاً جزو ساخت سایت نیستند، مگر اینکه صریح در قرارداد نوشته شده باشند.
از سازنده بخواهید بنویسد چه چیزهایی بر عهده شما می‌ماند و چه چیزهایی بر عهده اوست. جمله ساده‌ای مثل «محتوای صفحه‌ها را کارفرما تحویل می‌دهد» نصف اختلاف‌های رایج را از اول خاموش می‌کند. مرز روشن، رابطه را هم بهتر نگه می‌دارد.
زمان‌بندی و مرحله‌های تحویل
زمان تحویل را فقط به شکل یک تاریخ نهایی ننویسید. پروژه را به مرحله‌های روشن تقسیم کنید، مثل طراحی اولیه، پیاده‌سازی، ورود محتوا و تحویل نهایی. برای هر مرحله خروجی همان مرحله را مشخص کنید.
مرحله‌بندی دو جا به دردتان می‌خورد. اگر کار جایی کند شد، دقیق می‌دانید کدام مرحله عقب است. اگر هم خودتان در رساندن محتوا یا تأیید طرح تأخیر کردید، اثرش روی تاریخ نهایی از اول مشخص است. بندی هم برای تأخیر بنویسید که روشن کند تأخیر هر طرف، زمان تحویل را به همان اندازه جابه‌جا می‌کند.
پرداخت مرحله‌ای به تحویل هر مرحله گره بخورد
پرداخت سالم یعنی پول و کار با هم جلو بروند. مبلغ کل را به چند قسط تقسیم کنید و هر قسط را به تحویل یک مرحله وصل کنید، نه فقط به گذشتن زمان. شروع کار با قسط اول، میانه کار بعد از دیدن خروجی یک مرحله و تسویه نهایی هم‌زمان با تحویل کامل و تحویل دسترسی‌ها.
قراردادی که همه پول را اول می‌خواهد یا همه را به آخر موکول می‌کند، برای یکی از دو طرف ناعادلانه است و دیر یا زود همان‌جا ترک می‌خورد. بازه کلی قیمت هر خدمت را پیش از قرارداد می‌توانید در صفحه تعرفه‌ها ببینید و عدد دقیق پروژه‌تان در پروپوزال مشخص می‌شود. مقاله هزینه طراحی سایت چقدر است؟ هم تصویر کامل‌تری از اجزای قیمت می‌دهد.
چند دور اصلاح حق شماست
هیچ طرحی در نگاه اول نهایی نمی‌شود و اصلاح بخشی از کار است. چیزی که باید مکتوب شود تعداد دورهای اصلاح و معنای خود اصلاح است.
جابه‌جا کردن رنگ و چیدمان و متن داخل دامنه توافق‌شده اصلاح است. اضافه شدن یک امکان تازه یا عوض شدن کل مسیر طراحی اصلاح نیست و کار تازه حساب می‌شود. اگر این مرز را از اول ننویسید، یا شما برای هر تغییر کوچک هزینه جدا می‌بینید، یا سازنده وسط پروژه با فهرستی بی‌پایان از تغییرها روبه‌رو می‌شود. عدد دورهای اصلاح را همان عددی بنویسید که واقعاً توافق کرده‌اید، نه عددی که فقط روی کاغذ زیبا به نظر می‌رسد.
دامنه و هاست و دسترسی‌ها به نام کیست
دامنه باید به نام خودتان ثبت شود و اطلاعات مالکش شما باشید، نه سازنده. این مهم‌ترین خط این بخش است و روی آن کوتاه نیایید.
درباره هاست و سرور هم از اول مشخص کنید مالک حساب کیست و اگر روزی خواستید سازنده را عوض کنید، انتقال چطور انجام می‌شود. دسترسی مدیر کامل سایت بعد از تحویل باید دست شما باشد. رمزها را تحویل بگیرید و بعد از تحویل عوضشان کنید. سایتی که دامنه‌اش به نام دیگری است یا دسترسی مدیرش را ندارید، عملاً مال شما نیست. کافی است سازنده روزی در دسترس نباشد تا دارایی اصلی کسب‌وکارتان قفل شود.
کد سایت و مالکیت خروجی به چه کسی می‌رسد
مشخص کنید بعد از تسویه چه چیزهایی مال شما می‌شود. محتوا و عکس و لوگو از اول مال شما بوده است. درباره خود خروجی کار بنویسید که سایت تحویل‌شده و داده‌های داخلش متعلق به شماست و اگر قرار است کد و فایل‌های پروژه هم تحویلتان شود، همان را صریح بنویسید.
بعضی سازنده‌ها فقط خروجی نهایی را تحویل می‌دهند و بعضی فایل کامل پروژه را. هر دو مدل می‌تواند منصفانه باشد، به شرطی که از اول بدانید کدام را می‌خرید. ندانستن این موضوع وقتی دردناک می‌شود که بخواهید توسعه بعدی را به تیم دیگری بسپارید و تازه بفهمید فایل‌ها دست شما نیست.
پشتیبانی بعد از تحویل تا کجا ادامه دارد
تحویل سایت پایان رابطه نیست و قرارداد باید بگوید بعد از آن چه اتفاقی می‌افتد. دوره پشتیبانی پس از تحویل را با مدت مشخص بنویسید و حدودش را روشن کنید.
رفع اشکال و اختلال فنی یک چیز است و اضافه کردن امکان تازه یا تولید محتوای جدید چیز دیگری. این دو را از هم جدا کنید. آموزش کار با پنل هم بهتر است جزو تحویل باشد تا برای هر تغییر کوچک به سازنده وابسته نمانید. از سازنده بپرسید بعد از پایان دوره پشتیبانی، ادامه کار با چه قراردادی و چه تعرفه‌ای انجام می‌شود. سایتی که قرار است برایتان مشتری بیاورد، بعد از تحویل هم به مراقبت نیاز دارد.
اگر یکی از دو طرف خواست کار را متوقف کند
لغو را همه دوست دارند نبینند، ولی نبودنش در قرارداد یعنی اگر روزی لازم شد، هیچ نقشه‌ای برایش ندارید. بنویسید اگر کارفرما وسط پروژه منصرف شد، تسویه تا همان مرحله انجام‌شده چطور حساب می‌شود و خروجی‌های تا آن روز چه می‌شوند.
سمت دیگرش را هم بنویسید. اگر سازنده کار را نیمه‌کاره رها کرد، تکلیف پیش‌پرداخت و فایل‌ها و دسترسی‌ها چیست. قرارداد خوب برای روزهای خوب نوشته نمی‌شود. برای همین روزهاست که هر دو طرف بدانند خروج از همکاری مسیرش از قبل معلوم است.
محرمانگی را ساده و روشن بنویسید
در طول پروژه اطلاعاتی از کسب‌وکارتان دست سازنده می‌افتد. فهرست مشتری‌ها، قیمت‌های داخلی، برنامه‌های فروش و داده‌هایی که در پنل مدیریت می‌نشینند.
یک بند ساده کافی است که بنویسد این اطلاعات محرمانه می‌ماند و خارج از همین پروژه استفاده نمی‌شود. لازم نیست این بند را پیچیده کنید. همان روشنی‌ای که برای پول و زمان می‌خواهید، این‌جا هم کافی است.
در تاریشا این مسیر چطور می‌گذرد
برای اینکه چک‌لیست بالا از حرف به عمل برسد، روند ما این‌طوری است. اول نیازتان را می‌شنویم و بر اساس همان، پیش‌نویس پروپوزال می‌سازیم. در پروپوزال، دامنه کار و اقلام تحویل و مبلغ و زمان‌بندی روشن است. بعد از تأییدتان، قرارداد بر همان مبنا بسته می‌شود و صورتحساب هر مرحله داخل پنل مشتریان صادر می‌شود تا پرداخت‌ها و تحویل‌ها را همان‌جا و مرتب ببینید.
فهرست اقلام تحویل هر خدمت هم پیش از هر امضایی روی سایت عمومی است. برای نمونه در خدمت شرکتی، بازه تعرفه ۳۵ تا ۵۵ میلیون تومان است و فهرست خروجی‌هایش در صفحه همان خدمت آمده است. اگر هنوز بین سایت و پیج مردد هستید، مقاله سایت یا پیج اینستاگرام؟ کمک می‌کند اول این تصمیم را بگیرید و بعد سراغ قرارداد بیایید.
قدم بعدی
اگر سایتی که می‌خواهید سفارش بدهید هنوز عدد مشخصی ندارد، از ابزار برآورد آنلاین پروژه شروع کنید. چند سؤال کوتاه جواب می‌دهید و بازه قیمت و زمان پروژه‌تان را می‌بینید. بعد همین چک‌لیست را کنار هر پیشنهادی که گرفتید بگذارید و ببینید کدام پیشنهاد این موارد را شفاف‌تر جواب می‌دهد.
جمع‌بندی
قرارداد طراحی سایت قرار نیست رابطه را خشک و رسمی کند. قرار است حافظه مشترک دو طرف باشد تا هیچ‌کس وسط پروژه مجبور نشود از حافظه‌اش نقل‌قول بیاورد. دامنه کار و اقلام تحویل، مرز کارهای خارج از قرارداد، زمان‌بندی مرحله‌ای، پرداخت گره‌خورده به تحویل، دورهای اصلاح، مالکیت دامنه و دسترسی‌ها، تکلیف کد و پشتیبانی و مسیر لغو را مکتوب کنید. ده دقیقه وقت گذاشتن روی این فهرست پیش از امضا، شما را از هفته‌ها بحث در میانه و پایان پروژه نجات می‌دهد.
دیدگاه‌ها (۰)
هنوز دیدگاهی برای این مقاله ثبت نشده است. اولین نفر باشید.